What the brogue?

Trong những kiểu giày tây dạo gần đây khá nổi (tại VN là chính, vì Tây họ mang từ thời đại Công nghiệp mới rồi), đó chính là giày brogue – aka giày có đục đục/có hoa văn/có họa tiết. Bài viết này sẽ dành cho những người mới tìm hiểu về brogue.

img_6787

Màu sắc cũng rất quan trọng trong việc lựa chọn giày brogue. Các màu có tố chất của sắc nâu thông thường sẽ làm nổi bật các họa tiết brogue hơn đen. Nguồn: Tác giả

Thứ nhất, brogue ban đầu có công dụng rất practical. Gốc ở Ireland & cao nguyên Scotland đồng ẩm, người ta mang giày đục lỗ xuyên thấu để…thoát nước, nói theo cách này thì brogue chính là thủy tổ của Crocs. Tuy nhiên, như nhiều phong cách thời trang khác, mỗi thời đại sẽ có cách nhìn nhận và tiếp đón các gu khác nhau, brogue dần dần trở thành một hình thức trang trí chủ đạo trong giày tây. Nói dễ hiểu, những đường đục lỗ (thường có lỗ tròn nhỏ, to, cả những hình lục giác, diamond v.v..) đều gọi là brogue. Cho nên, dịch ra tiếng Việt sao cũng được, nhưng giờ bạn đã hiểu brogue cơ bản là gì.

Điều tiếp theo là brogue có rất, rất, rất nhiều dạng. Tuy nhiên, 3 kiểu giày phổ thông nhất của brogue chính là Full brogue, Half-brogue (tinh tế hơn sẽ gọi là Semi-brogue) và Quarter-brogue. Chi tiết như sau:

img_6728

Left to right: Fullbrogue in antique copper, Halfbrogue in Burgundy, Quarterbrogue in Chestnut. Nguồn: Tác giả

 

1. Full-brogue:
Dòng này là typical và xưa hơn cả xưa của giày tây. Thường được tạo dáng kiểu cánh chim, hay chữ W (tiếng Anh gọi là Wingtip – nên nếu các bạn nghe wingtip thì thường cũng có nghĩa nó là fullbrogue, dù không phải fullbrogue nào cũng làm theo dạng wingtip). Về full-brogue, các bạn sẽ thiếu nhiều kiểu khác như: U-tip, Longwing, nhưng phổ thông nhất sẽ vẫn là Full-brogue (hình đầu từ trái).

septieme-largeur-longwing-brogue

Longwing của Septieme Lageur (Nguồn: The Shoe Snob Blog). Cơ bản đường brogue ở mũi sẽ kéo dài đến tận phần gót giày, thay vì dừng lại ở điểm nào đó giữa giày như Wingtip.

Cơ bản, fullbrogue cũng có nghĩa là nhiều brogue nhất. Cấu tạo sẽ bao gồm đường trang trí brogue bo theo các đường may, và quan trọng nhất là phải có một medallion (mề đay) vẽ cũng bằng brogue trang trí ở phía mũi giày. Thiếu khoản này thì không gọi là fullbrogue được. Có một dạng biến thể khá hay của Wingtip là Austerity Brogue, nghĩa là giày cũng may bằng hình thức Wingtip, nhưng hoàn toàn không có đường brogue trang trí hay cả medallion, thể thức này khá sang trọng và cũng đẹp theo cách rất riêng.

ascot-shoes-mto-vass-oxford-austerity-brogue-antique-cognac-k-last-03_grande

Austerity Brogue của hãng Vass. Nguồn: Vass

Đôi chút về medallion: Có rất, rất nhiều hình thức khác nhau để trang trí mũi giày. Ở Saigon thì có hiệu giày Dominique de Saint Paul có hình thức brogue hình ngôi sao cờ Việt Nam khá lạ. Nếu bạn đặt giày theo hình thức làm riêng, thì việc tự chọn medallion cho mình cũng là một việc làm khá thú vị.

dominique-saint-paul-shoes-belt

Semi-brogue của Domique Saint Paul (Medallion có hình ngôi sao pentagram khá độc đáo). Nguồn: DSP

2. Half-brogue:
Cap-toe thường được xem là chuẩn mực formal hơn ở giày tây so với hình thức wingtip. Chính vì vậy, half-brogue là hình thức làm giày kết hợp cap-toe (đường may ngang mũi giày) và vẫn giữ medallion cũng như các đường brogue trang trí khác tương tự như fullbrogue. Hình thức này nói chung không quá đặc sắc về hình thức, nhưng vẫn là một lựa chọn cho những ai đam mê brogue.

3. Quarter-brogue
Đây là dạng brogue ít nhận được chú ý hơn từ các hãng giày. Một phần do nó quá đơn giản, hầu như không tách biệt nhiều khỏi hình thức của bất kỳ đôi giày trơn nào truyền thống trừ đường brogue chạy liền theo mép giày và đường captoe. Nếu bạn là người ít cầu kỳ, nhưng vẫn muốn có một chút độ độc đáo trong việc chọn trang phục, Quarter-brogue sẽ chính là best of the world.

Càng ít brogue, càng formal. Theo đó, fullbrogue sẽ casual nhất, cuối cùng là quarter-brogue. Tuy nhiên, kiểu dáng chỉ là một yếu tố quyết định độ nghiêm trang. Quan trọng nhất vẫn là màu sắc, cũng như chất liệu. Một đôi wingtip màu đen sẽ nghiêm chỉnh hơn rất nhiều một đôi quarterbrogue màu cognac da lộn. Tuy nhiên, quan trọng nhất vẫn là gu thẩm mỹ của riêng bạn và môi trường sinh hoạt/làm việc. Cho dù nhu cầu của bạn ra sao, sẽ luôn luôn có một loại brogue phù hợp cho bạn. Keep looking and dress well, gents.

IMG_6801.JPG

Good shoes maketh good dressers – Me.

Nói về giày tây (Pt 3) – Chọn kiểu giày gì?

Lần đầu mua giày, kinh nghiệm của mình có 2 nguồn tư vấn sau:

1) Giày của Papa để lại, papa nói kiểu gì mua kiểu đó.
2) Nhân viên bán hàng (em thấy anh đi kiểu này hợp nè).

Đáng tiếc, papa có thể sẽ không biết nhiều về giày, còn nhân viên bán hàng không phải ai cũng rành rẽ (tin mình khoản này). Nên bạn phải là người nắm rõ mình thích giày kiểu gì, hay chí ít, cũng phân biệt được tên gọi dựa vào phân loại để khi đi mua, mình dễ dàng yêu cầu chọn lựa hơn. Mặt khác, phân loại giày không dễ, do suy nghĩ và thói quen mà chúng ta dễ chia thành các loại khác nhau. Người ít đi giày sẽ chủ yếu gọi chung là giày lười/giày cột, người thời trang sẽ chia ra làm boots/giày cổ ngắn/giày trang trọng/giày casual. Ở đây mình sẽ nói chủ yếu về việc phân loại giày thông qua cách thức cấu tạo chung của mũ giày, một chút về tính thời trang của nó và cách ăn vận khi đi kèm. Các bậc thời trang thứ lỗi nếu người viết mạo phạm điều gì nhé.

MỘT SỐ LƯỢM LẶT
a/ Giày càng gọn, “sạch” phần show ra thì càng trang nhã.
b/ Giày ít trang trí chừng nào, formal hơn chừng đó.
c/ Da trơn (crust leather) sẽ nghiêm trang hơn da lộn (suade). Da cá sấu hay đà điểu, da rắn có lẽ dành cho những người cá tính hơn là bảo thủ.
d/ Màu đen là formal nhất, sau là dark brown, sau nữa là các sắc nâu trung, burgundy, xanh navy, tan, dark green v.v..(dù chuẩn mực thời trang ngày càng thay đổi suy nghĩ về thang bậc này).

*Mình sẽ không đi sâu vào phần kỹ thuật kiểu gọi phần gì là gì của đôi giày, vì có lẽ nhiều bạn đọc bài còn xa lạ. Ngoài ra, cũng đã rất nhiều người/nguồn nói về điều này. Thay vào đó, mình mượn một hình ảnh minh họa và link sau để các bạn cùng tìm hiểu. Nếu có thể mình sẽ làm một vlog sau.

** Đọc mô tả phần giày không hiểu cũng không sao, cứ mua mỗi kiểu một đôi, rồi bạn sẽ hiểu. 

cau-tao-mot-doi-giay-oxford-derby-1

Cấu tạo chung của Oxford & Derby (Source: Thebrocode)

GIÀY CÓ CỘT DÂY
1) OXFORD (BALMORAL) – mui giày đóng (closed lacing)
Cá nhân, đây là kiểu giày mình thích nhất, phần vì sở thích cá nhân, phần vì nó phù hợp cấu tạo chân mình (chân bằng & mu thấp). Trong tất cả sáng tạo về giày, Oxford luôn là lựa chọn thanh lịch và trang nhã nhất.  Phần dây cột của Oxford được giấu kỹ dưới phần mui giày, khi người mang cột khép lại, phần dây cột sẽ được che kín dưới phần mui giày, tạo nên tổng thể một đôi giày gọn & sạch.

img_20161209_093233

Oxford captoe đen – mui giày đóng.

Tuy nhiên, Oxford không phải không có khuyết điểm về style. Thứ nhất, nó rất formal. Thực sự, lúc đầu mới mua giày mình cũng chẳng hiểu thế nào là formal/informal vì cứ giày tây là lịch sự hơn giày Bitis/Nike rồi. Nhưng thực sự càng tìm hiểu về lịch sử, về styling thì các bạn sẽ thấy tính formal của phục trang đôi khi rất subtle, nhưng chỉ cần thêm/bớt một ít sẽ làm nên sự khác biệt. Ngoài ra, Oxford mang vào – xỏ ra cũng sẽ mất thời gian hơn. Nếu bạn nào làm việc ở môi trường mà giày dép phải ra – vào liên tục thì có lẽ không nên chọn Oxford trong lần mua đầu tiên.

2) DERBY (mui giày mở – open lacing):
Em họ của Oxford. Các bạn lưu ý là derby còn có 01 bà con là blucher (dù nói chung thì blucher giống Derby đến mức như so sánh Keira Knightley & Natalie Portman). Về cấu tạo thì cũng tương đồng Oxford, nhưng khác là thay vì Oxford có cấu tạo đóng, thì Derby lộ tất tần tật bộ đồ nghề dây mơ rễ má ra như hình.

img_20161209_090735

Suede derby – mui giày mở.

Vì lẽ đó, tựu trung thì Derby thường được cảm nhận là không formal kiểu khép kín như Oxford. Nhưng điểm mạnh nhất của Derby mà Oxford không thể có chính là độ vừa vặn của Derby khá thoải mái. Bạn nào mu chân cao hoàn toàn có thể thoải mái đi Derby mà không bị tình trạng cột dây không hết như Oxford. Ngoài ra, cũng là cột dây, nhưng theo kinh nghiệm bản thân, Derby đi gọn và nhanh hơn Oxford nhiều do chỉ cần nới lỏng dây ra là xỏ chân vào nhanh được. Ngoài ra, Oxford đi với quần casual thì nhìn hơi lạ, kiểu chúng ta không thuộc về nhau (bạn nào thử mang oxford đen mà đi với jeans nhạt màu, áo thun sẽ thấy rõ), nhưng Derby thì thoải mái phục trang theo lối hàng ngày dễ dàng. Theo mình, đây là kiểu giày đầu tiên mà một bạn trai tại VN nên mua, vì nó rất dễ mang, đủ lịch sự mà lại không quá cầu kì tách biệt so với đám đông.

GIÀY KHÔNG CỘT DÂY
1) Loafers:
Còn được gọi dưới cái tên dân dã: giày lười. Loafers là một loại giày rất thú vị, bị gán cái tên lười là bởi do nó không cần cột dây, thao tác mang vào tháo ra vỏn vẹn 3s so với việc ngồi tỉ mẩn thắt dây, cột nút, chỉnh căn ngay ngắn của giày cột dây. Vì lý do nào đó mà loafers hình như là loại giày phổ biến nhất mà mình thấy hiện nay, từ già đến trẻ đều chuộng.  May mắn thay, loại giày này vẫn khá đẹp nếu biết chỉn chu trong ăn mặc một chút.

15442173_1507791349235798_4858693296854585229_n

Penny loafers (CNES) Một đôi loafer màu nâu là bạn đường của những ai hay đi làm trễ (5s là phóng).

Loafers cũng có nhiều dạng, penny loafer, tassel loafer, Guccy loafer v.v.. loại phổ thông nhất mà các bạn biết hiện nay là penny loafer (loại giày có một miếng da ngắn vắt ngang giày, có cắt một lỗ hình bán nguyệt). Tên gọi penny vì theo các nhà “sử học” giày, ngày xưa sinh viên Mỹ vì sợ túng tiền gọi điện phone booth về nhà bất tử, nên có nhét vào mỗi chiếc 01 đồng penny, thành ra được 02 penny đủ gọi điện thoại. Không biết thực hư, nhưng quả thật là penny loafer rất tiện và đẹp chừng mực. Bạn nào đầu tư vào một đôi penny loafer nâu, đế goodyear (loại đế may chắc chắn nhất) thì ắt đôi giày sẽ phụng sự bạn rất nhiệt tình. Lưu ý: đế goodyear khá cứng và trông dày dặn, nên nếu bạn muốn có hình ảnh sleek, cảm giác đế mềm mại thì giày may đế blake (mckay) hay bolognese sẽ là những lựa chọn rất ổn về công năng.

2) Moccasins:
Cái vui của tiếng Việt là tên của loại giày nào cũng có thể..Việt hóa cho vui. Moccasins do đó còn có bí danh là giày mọi. Gọi là mọi cũng không phải không có lý do, vì gốc các của loại giày là của người da đỏ Bắc Mỹ (nhỏ mình cũng hay bất lịch sự gọi người ta là mọi da đỏ). Bản thân mình không thích dạng giày này, nhưng xã hội hình như rất chuộng nó, vì so với các dạng loafers mang tính trang trọng chút kiểu penny hay tassel, thì giày moccasins cực kì thoải mái. Với đặc thù thiết kế rất đơn giản, và thường có đế mỏng, chỉ đơn giản là một tấm cao su đúc tăng ma sát nên thường ai cũng có thể đi được dạng giày này. Dù mang nó để đi làm công sở nhìn rất ư là sloppy.

mens_driving_shoes_teaser

Driving shoes – tiếc là không phải gu của mình (nên không có hình). Source: globalblue

Tuy vậy, moccasins cao cấp không hề dễ làm. Phần khâu tay giữa phần da trên và da dưới thường phải làm handmade 100%, rất khó khâu máy. Mình có dịp vào nhà máy giày xem, và thường tỷ lệ giày moccasins bị trả dường như thường liên quan đến việc khâu tay bị lệch, không đều nhiều hơn là do các yếu tố khác.

3) Monkstrap:
Giày thầy tu. Các bạn cùng trang lứa hiện nay đang rất chuộng dạng giày này (mình cũng bắt đầu tập tành). Điều thích của dạng giày này là cũng khỏi cột dây, đơn giản chỉ cần gắn khóa lên và đi (có loại 01 khóa, có loại 02 khóa, còn loại 03 khóa hơi..mệt và hơi lỗi thời nên bạn đừng mua). Về cách thức này, thì việc khóa dây của giày monkstrap na ná dây nịt xỏ lỗ, càng xiết thì giày càng chặt, dù thực tế, vừa hay không sẽ không do độ chặt này quyết định, bạn nào thích fashion Ý sẽ thấy các anh con cháu của Da Vinci nhiều khi không khóa giày, do nó cần phải fit sẵn theo kiểu loafer, phong cách làng nhàng (nonchalant) này cũng là một đặc thù của vùng Nam Âu.

Ngoài ra, so với oxford thì có thể nói bạn nào có mu bàn chân mỏng thì phải cẩn trọng khi mua giày monkstrap, vì nó sẽ không khít kiểu như giày cột dây được. Monkstrap thường là dạng giày dễ gây tranh cãi, ai thích sẽ rất thích và ai không sẽ than trách nó cực kì. Cá nhân mình nghĩ đây là một sáng tạo giày rất thú vị, độ formal cao – thua oxford nhưng được hơn derby, do nhìn chung đôi giày vẫn sạch dây nhợ và trông khá sleek. Việc không cần cột dây cũng là một điểm cộng cho những ai hay bận rộn, hay môi trường làm việc thường xuyên phải cởi, tháo giày mà vẫn muốn giữ vẻ thanh lịch.

img_20161204_081841-1

Single monkstrap in burgundy (đã mua màu này thì xác định tránh xa các ngành nghề mang tính thanh niên nghiêm túc).

TÓM LẠI

Trừ boots là mình chưa cover trong bài viết, cũng như về thể loại giày brogue (đường đục lỗ trên giày) thì bài viết cũng list được những thể loại giày mà một average guy có thể thấy ở VN hiện nay. Thế giới giày tây nói chung là vẫn còn rất đa dạng, ngay cả trong một loại giày (oxford) sẽ còn chia ra rất nhiều kiểu trang trí, sắp xếp, chi tiết và cả chất liệu khác tạo thành rất nhiều lựa chọn cho người mua. VD: oxford da cá sấu sẽ làm nên một cảm giác rất khác so với chất liệu da bê/bò thông thường. Các bạn nếu thích dạng giày nào, có thể:

  1. Dùng pinterest, instagram search # để nhìn xem cảm giác mình có hợp với loại/kiểu giày đó không.
  2. Nghĩ xem lối sống/cách ăn vận của mình nằm trong thang bậc formal cỡ nào và chọn lựa.
  3. Nếu chưa có nhiều kinh phí, play it safe. Một đôi lúc nào đi cũng được (dù không là đẹp nhất) vẫn hơn một đôi đi cho duy nhất một mục đích rất đẹp nhưng xong lại xếp xó khi mình cần.

Chúc các bạn mua được đôi giày mình cần thật ưng ý.