TUYỂN DỤNG NGÀNH ĂN UỐNG – ỨNG VIÊN NGÀNH NÀY LÀ AI? (P2)

Tùy theo nhu cầu của từng mô hình cụ thể, cũng như tình hình tài chính, khả năng quản lý và nhất là đặc thù của thương hiệu mà mình sẽ tuyển nhân sự sao cho phù hợp. Ví dụ đơn giản: nếu brand của bạn là một brand dành cho teen, giới trẻ à hạn chế/không nên tuyển nhân sự lớn tuổi quá, họ sẽ khó hội nhập. Cũng như ít ai muốn đi vào một quán trẻ mà gặp một nhân viên đáng tuổi cô chú mình phục vụ mình cả. Nếu thực sự cần những nhân sự này, có thể sắp cho họ làm back house (bếp, pha chế, v.v…). Ngoài ra, điểm tế nhị là nên xem thử độ tuổi của người chủ, tính tình họ thích tuyển dụng ra sao. Ai cũng muốn làm theo ý mình, người làm cho mình cũng vậy. Bạn nên hiểu rõ nhu cầu của người chủ/đầu tư trước để tránh chuyện tế nhị là tuyển người vào rồi, nhưng người chủ không thích. Vấn đề này thì đòi hỏi kỹ năng ‘Đắc nhân tâm’ hơn là kỹ năng phỏng vấn.

Điểm tiếp theo, là bạn nên hiểu rằng không ai muốn đi làm phục vụ cả đời cả. Người Việt mình có máu làm ăn cao. Không ít câu chuyện những chủ nhà hàng, café ngày xưa cũng từng làm nhân viên, nhưng sau nhiều cố gắng họ cũng tự đi lên được. Thông thường, nhân sự ngành này mình chia làm 4 group sau:

Untitled

  1. Tay nghề thấp, nhu cầu kinh tế cao:

Thường các bạn này đi làm là phần nào vì muốn tự lập (theo ý nghĩa nào đó), không muốn bị gia đình kiềm tỏa, muốn có nhu cầu xã hội, hoặc thậm chí là chỉ để giết thời gian. Nghe có vẻ hơi thành kiến, nhưng hình như theo kinh nghiệm riêng của mình thì ngành ăn uống, nhất là ở level entry khó thể nào đem lại thu nhập như mong muốn cho các bạn có nhu cầu kinh tế cao được. Đặc điểm nữa là hầu như các bạn này hầu như chưa đi làm bao giờ.

Nếu bạn đang phỏng vấn các hồ sơ nhóm này, bạn nên hỏi rõ lý do vì sao muốn đi làm, và nếu được thì nên có một cam kết rõ ràng giữa hai bên về thời gian đi làm tối thiểu. Và tốt là phải nói rõ cho các bạn ấy hiểu về môi trường ngành này : vất vả và ít hào nhoáng. Mình đã gặp vài trường hợp gãy gánh nửa chừng vì gia đình ép không cho đi làm nữa, vì sẽ làm mất mặt cha mẹ. Nghe mà như sét đánh ngang tai..

  1. Tay nghề thấp, nhu cầu kinh tế thấp:

Đây là nhóm để tuyển dụng khá tốt. Đặc biệt nếu mô hình của bạn chưa quá đòi hỏi kinh nghiệm cao. Các bạn thuộc nhóm này thường là sinh viên, hoặc các bạn đã tốt nghiệp cấp 3, chờ đợi thi lại v.v.. nhóm này thường rất cần công việc, và họ có thái độ tương đối nhẫn nại hơn.

Tuy nhiên, người tuyển dụng cần lư ý một vấn đề như sau : các bạn này thường trẻ tuổi, và rất ham làm, rất ham tìm kiếm thu nhập mới. Nếu mô hình của bạn thực sự không có quá nhiều lợi nhuận để chia sẻ, hoặc để kích thích kết quả làm việc của các bạn ấy, thì cũng khó lòng gắn bó lâu bền. Cũng như nhiều công việc khác, F&B cũng có cái gọi là ‘job maturity’ (tạm dịch là độ chín nghề), một khi các bạn nhóm này đã thành thạo một công việc nào đó, bạn cần phải hoặc tăng lương, hoặc thăng chức để giữ họ ở lại. Khác với nhóm 1, các bạn có thể dễ dàng làm việc kiểu « cho vui », nhóm này thường rất nghiêm túc trong công việc của mình.

  1. Tay nghề cao, nhu cầu kinh tế cao :

Tay nghề cao thấp cũng tùy định nghĩa trong ngành nghề, nhưng thường có 5 – 10 năm kinh nghiệm trong nghề rồi thì tạm gọi là có tuổi cao. Một khi đã quyết định phỏng vấn các nhân sự nhóm này, có nghĩa là bạn đang quyết định lựa chọn nhân sự cấp cao cho thương hiệu của mình. Đây không phải chuyện nhỏ, đặc biệt là dành cho các chủ công ty/cửa hàng còn nhỏ, hoặc chỉ mới phát triển giai đoạn đầu. Mình không có nhiều kinh nghiệm trong mảng này, nhưng theo chỉ dẫn chung, người tuyển dụng tình huống này nên tự đặt ra các câu hỏi như sau :

  • Có nhất thiết phải tuyển người này không ? Vì sao ? Vì đây là một con người dành cho vị trí tương đối cao, với tay nghề cao, và nhu cầu kinh tế cũng cao, thể hiện rõ là họ đòi hỏi không chỉ có chế độ chính sách tốt, mà còn phải có môi trường làm việc chuyên nghiệp cho họ thăng tiến, hoặc kiếm thêm các thu nhập khác. Theo kế hoạch kinh doanh và phát triển hiện nay, doanh nghiệp mình có kham nổi cả nhu cầu vật chất và tinh thần cho nhóm nhân sự cao cấp này không ?
  • Người chủ doanh nghiệp có làm việc được với họ không ? Câu hỏi này rất quan trọng. Người ta thường nói người khởi nghiệp giỏi là người biết quản lý, lãnh đạo người có kỹ năng giỏi hơn mình. Nhưng thực tế là chuyện này còn tùy vào kỹ năng của người chủ/quản lý doanh nghiệp nữa.
  1. Tay nghề cao, nhu cầu kinh tế thấp:

Sorry, khó kiếm người như vậy lắm. Nếu có, bạn vui lòng check kỹ CV của người ta trước khi phỏng vấn nhé. Mình gặp một CV rất hào nhoáng, tự xưng học ở rất nhiều nơi, chấp nhận mức lương thấp mà không đòi hỏi gì cả. Nhưng khi check Facebook bạn này thì..hình như hông phải vậy rồi. 🙂

MỘT SỐ KINH NGHIỆM LẶT VẶT KHÁC

  • Phải có thời gian cam kết làm việc tối thiểu. Thường chí ít là 3 tháng. Bạn nhớ phải có điều khoản này khi bắt đầu làm việc với các bạn ứng viên.
  • Các bạn ngành này thường hay nhảy chéo. Đặc biệt nếu cửa hàng của bạn nằm trong một khu tấp nập kiểu ở Phan Xích Long, Phú Mỹ Hưng, hay đặc biệt là trung tâm thương mại. Điều này cũng có cả tốt và xâu, dành cho cả hai bên.

a/ Dễ nhất là tìm người. Vì khi cần thì bạn chỉ cần có mối quan hệ tốt với các cửa hàng còn lại, hỏi xin người thì họ có thể giới thiệu nhanh cho được. Các lợi nữa là việc học tập lẫn nhau. Muốn biết mình hay hay dở, bạn chỉ cần dành thời gian quan sát cách các nhân sự cửa hàng khác làm việc ra sao để có đúc kết. Rất nhiều kinh nghiệm training mình đã học được chỉ nhờ cách quan sát này. Có nhiều chi tiết nhỏ nhặt nếu bạn để ý được thì sẽ thấy nó còn thể hiện cả tư duy kinh doanh của thương hiệu/người chủ sở hữu ở đây (ngành F&B đòi hỏi bạn phải quan sát rất nhiều, và phải rất tỉ mỉ, đôi khi phải nói là « xét nét »).

b/ Còn nếu về cái hại thì là ngược lại, nhân viên của bạn sẽ dễ dàng biết được chính sách, cách đào tạo, môi trường làm việc các nơi khác. Nếu không thích cửa hàng bạn nữa, họ nhảy cũng nhanh (tất nhiên với điều kiện là họ làm việc tốt và có đạo đức công việc). Giữ người tốt là một bài toán khó ở đây. Cái nữa là việc các bạn sẽ có thời gian, không gian và đặc biệt là người ngoài cuộc để trút bầu tâm sự ngoài giờ. Đây là chuyện không thể tránh được, trừ khi công ty ra chính sách khắc chế rõ ràng việc không được giao du, phát tán thông tin nội bộ ra kèm theo chế tài, thì việc rõ rỉ thông tin qua kênh này là chắc chắn. Việc xấu dễ đồn xa hơn việc lành, người tuyển dụng nên nhắc nhở điều này với các ứng viên.

  • Đừng tô hồng về môi trường làm việc. Trừ những người không quá nghiêm túc, còn thường ai cũng sẽ hỏi thăm về nơi mình nộp đơn trước xem môi trường ra sao. Đừng vì quá thích một ứng viên nào mà tìm cách tô hồng mọi thứ nhằm giữ họ. Vì một khi sự thật phơi bày (và nó sẽ phơi bày) thì không chỉ bạn mất người, mà đây còn ảnh hưởng đến thương hiệu về sau.

Đó là một số kinh nghiệm mình ghi chép lại trong quá trình làm việc của mình. Tuyển dụng là một phần trong nhân sự, dù ở cấp độ nào cũng phải là chuyện dễ. Ngành F&B có đặc thù là tỷ lệ turn over (thay thế nhân viên) rất cao. Một phần có thể do nhiều lý do tính chất riêng của ngành này. Dù không phải bao giờ việc thay thế nhân viên do lý do tự nhiên cũng là việc xấu (đôi khi là tốt khi bạn không còn có thể đào tạo nâng cao, hoặc thử thách nào lớn hơn cho họ), việc giữ nhân viên làm việc với cửa hàng/thương hiệu một thời gian tối thiểu cũng giúp bạn giảm được rất nhiều công sức đào tạo, tuyển dụng, và nó giúp bạn có được văn hóa làm việc mang tính bền vững hơn.

Ngoài những việc trên ra, thì kinh nghiệm vụn vặt, chưa đúc kết được mình cũng chưa tiện chia sẻ. Tuy nhiên, hy vọng mấy ghi chú trên sẽ giúp ích được cho các bạn chủ doanh nghiệp/quản lý doanh nghiệp ngành dịch vụ ăn uống có ít nhiều tham khảo mới trong công việc. Bạn nào có thắc mắc, hoặc muốn trao đổi thêm, vui lòng gửi email cho mình. Chúc các bạn thành công !

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s